THẢO DƯỢC HỒNG LAM

Thảo dược thiên nhiên giúp bạn khỏe đẹp
Hotline : 0983. 853. 394

Phương pháp om chè xanh ngon đúng chuẩn xứ Nghệ

Chủ nhật, 19/02/2017, 15:08 GMT+7

Uống nước chè xanh là nét văn hóa đặc trưng của người dân xứ Nghệ. Hầu như mọi nhà đều uống nước chè xanh chứ ít người uống trà, từ người lớn hay trẻ nhỏ cũng đều biết uống chè xanh.

 
Chè xanh của Xứ Nghệ ít khi om trong ấm tích như người Bắc, mà nấu cả nồi to, cũng không uống nước dạo (lần hai) mà nấu một lần uống xong rồi đổ bã. Không có sự phân công nào, nhưng gần như theo lệ, hôm nay nhà này nấu mời cả xóm, thì mai đến lân nhà kia. 
bat_nuoc_che_xanh_ngon
Bát nước chè xanh thơm ngon ấm nồng
 

Cách om chè xanh

Dụng cụ om chè:
 
Nồi đất, ấm tích, gáo bù (Gáo bù làm bằng vỏ quả bầu già, lọai quả bầu có hình dạng giống như cái hồ lô của Tôn Ngộ Không)
 
Nước om chè xanh :
Làng quê Xứ Nghệ không phải lúc nào đào giếng cũng ra nước ngọt cả, có nhiều vùng cả làng mới có một mạch nước ngọt, bởi vậy mới sinh ra cái giếng làng. Nhiều nhà có giếng, nhưng gặp mạch nước nhiễm phèn, vị chua chát, nếu dùng để làm nước nấu chè xanh là hỏng ngay, nước om lên bị phèn làm cho đỏ ra chứ không xanh, vị uống ngang phè. Thường thì làng phải nhờ ông thầy địa lý có kinh nghiệm đi tìm cho làng mạch nước ngọt, sau đó làng cử người ra đào thành một cái ao lớn, lát đá ong xung quanh để lọc lấy nguồn nước uống chung cho cả làng. Ngoài ra, trong các gia đình, nhà nào cũng có chum sành (bây giờ là bể xi măng), cươi hàu (sân bằng chi măng) để hứng nước mưa, tích trữ dùng dần.
Chọn chè để om :
Chè trên đồi nhiều nắng thường ngon hơn chè vườn;
- Khác với làm trà là chọn búp non, thì om chè xanh ta chọn là chè đã già nhưng chưa bị vàng úa, chè lá to và xanh mướt không ngon bằng chè lá nhỏ rám nắng. Cách thử lá chè đơn giản là ta bẻ gập lá chè mà lá gãy đứt thì là đã già, mà lá không gãy là hẳn còn non. Là chè non om nước tuy cũng thơm nhưng không đậm đà. Người Xứ Nghệ thường lấy cả cành chè, chỉ bỏ đi phần gốc sần sùi mà thôi.
Cách om chè trong ấm tích :
- Chè xanh lượm lấy lá, rửa sạch rồi vò dập bỏ vào ấm;
- Nước đun sôi, đổ vào ngập chừng 2/3 thể tích ấm, chứng một phút cho lá chè chín, thì giảm nhiệt độ bằng cách đổ thêm một chén nước sôi để nguội, đậy vung lại chờ  chừng 10 – 15 phút thì uống được;
- Chè xanh om trong ấm tích chỉ ngon khi mới om, còn để lâu quá một giờ nước chè bắt đấu chuyển qua màu nâu là hết thơm. Nhược điểm của om chè bằng ấm tích là nếu không cẩn thẩn, nước chè bị tanh mùi lá sống.
- Nguyên nhân khi om chè bị có mùi tanh sống là do cho quá nhiều lượng lá chè vào trong ấm tích, nên khi rót nước sôi vào không còn đủ nhiệt độ để làm chín lá chè. Người Xứ Nghệ vốn có thói quen uống chè đậm đặc hơn các vùng khác, bởi vậy mà ít khi sử dụng phương pháp om chè bằng ấm tích, mà sử dụng phương pháp nấu sôi trên bếp.

Om chè kiểu làng quê Xứ Nghệ

Nhiều khi người quê trồng chè làm bờ rào, một công đôi lợi, vừa có bờ rào bảo vệ vườn tược, vừa có chè xanh để uống. Đi làm đồng về, vác dao chạy ra vườn chặt một nắm chè vào rửa sạch rồi khoanh tròn vào trong nồi đất, đặt lên bếp đun sôi, tắt lửa để chừng năm mười phút là gọi nhau sang uống.
“Om chè phải có tay”, người quê thường quan niệm thế, thật ra đó chính là sự khéo léo của người om chè. Để có nồi chè xanh thơm ngon và chất lượng thì ta làm như sau :
  • Chè nguyên cành, cắt bỏ bớt phần gốc quá già, những lá chè vàng hoặc dập nát, phần còn lại đem rửa sạch, bẻ ngắn cành khoảng 10cm;
  • Nồi đất để nấu nước chè không bao giờ được phép sử dụng để nấu thứ khác;
  • Đổ nước vào nồi đun, chờ sôi mới bắt đầu vò dập lá chè, vì nếu bạn vò lá chè sớm quá nước chè sẽ không xanh và uống có mùi ôi. Chỉ vò hơi dập lá thôi, nếu vò nát quá thì nước đục không đẹp mắt. Giảm lửa mới thả chè vào, đậy lên nồi chè một mảnh lá chuối trước khi đậy vung, tăng lửa lên cho sôi trào trở lại thì cho vào nồi một gáo nước nguội, đây là động tác làm chín lá chè để khi uống không còn bị mùi tanh như om trong ấm tích, nhưng sau đó ta phải giảm nhiệt liền để giữ màu xanh và hương thơm của chè không bị nhiệt độ làm bay mất. Om chè nếu đậy vung kín quá không thoát hơi, nước chè cũng dễ bị không xanh như ý muốn. để khắc phục, lúc này trên miệng nồi có miếng là chuối ủ kín rồi bạn không cần thiết đậy vung nữa, mà đục vài lỗ nhỏ như đầu đũa cho hơi thoát ra ngoài.
  • Chè uống ngon nhất là 10 phút sau khi hoàn tất công đoạn này. Nếu ở thành phố, bạn không có lá chuối để đậy nồi chè xanh, thì hé vung ra và cắm vào một chiếc đũa tre. Bạn có thể mua loại ấm tráng men để nấu nước chè xanh sẽ tốt hơn là nấu ấm nhôm.
  • Chè xanh không nhất thiết phải uống nóng hổi như uống trà, cái ngon của chè xanh ở chỗ xanh, thơm và chát ngọt. bởi vậy nếu không phải là mùa đông rét mướt  thì bạn không nên để bị phụ thuộc vào cái ấm tích, bởi vì thực chất om chè xanh trong ấm tích không hội tụ hết được cái tinh túy của chè xanh.

che_xanh_xu_nghe

Bát nước chè xanh là hình ảnh quen thuộc của người dân xứ Nghệ

 Om chè xanh đám cưới, hội họp vv…

Một nét riêng của làng quê Xứ Nghệ nữa là quán nước, đám cưới, hội họp chi cũng uống nước chè xanh sất, người ta om trong thùng ghánh nước (thùng làm bằng gỗ dung tích khoảng 15 – 20 lít/thùng), một đám cưới thường phải om chừng hai gánh nước chè xanh, cách om như sau :
  • Chè xanh rửa sạch vò dập cho vào thùng, đun nước sôi đổ vào, đậy lá chuối lên và đục vài lỗ cho thoát hơi. Thường thì người ta om làm hai ba lần, lần đầu om để đón khách, chừng sắp vơi thùng thứ nhất  thì mới om thùng thứ hai để tiếp nước mà chè không bị ôi.
  • Bởi vậy trong những đám cưới, giỗ chạp lớn vv…người quê thường cắt cử người nấu nước chè xanh riêng, kỵ cả việc chọn tay người om chè, người này không nên thò tay vào các việc như làm cá, rửa thịt…mà đôi tay phải sạch sẽ, rửa tay chính bằng nước chè cũ trước  khi vò chè xanh cho vào nồi, tinh túy của chè xanh được thể hiện ở đôi tay của người om chè, nhờ vào đó mà chủ nhà có thể chiều lòng được cả những người khách khó tính nhất.
Không chỉ ở quê hương, những gia đình người Nghệ sống xa quê hầu như vẫn giữ thói quen uống nước chè xanh, dù đó là một thường dân hay một vị tổng giám đốc, tất thảy đều không để thiếu trong gia đình của họ “đọi chè xanh ăm ắp vị tình quê”.
 
Theo http://amthucnghean.com
 
Bạn cần tư vấn
0903 991 903
0903 991 903
Thời gian làm việc từ thứ 2 - thứ 6
Sáng : từ 7h30 - 11h30
Chiều : từ 13h30 - 17h